اندیشه

خاستگاه اندیشه‌های کیهان‌شناختی به هزاران سال پیش بازمی‌گردد؛ زمانی که فیلسوفان باستان درباره‌ی ماهیت جهان گمانه‌زنی می‌کردند.

با لبخندی تأسف‌آمیز گفت «خیلی عجیب است. از وقتی فهمیدم گذرنامه‌ام را گم کرده‌ام، احساس می‌کنم خودم نیستم. ولی خیلی ناراحت‌کننده است که در جایی مثل اینجا سندی برای اثبات وجودت نداشته باشی».

ابوالخیر ازآن‌دست از عارفان و شاعران ایرانی است که تاثیر بسیار زیادی بر اندیشه و عرفان پس‌از خود به جا گذاشته است. تاثیرات او بر اندیشه عرفانی در ایران، نه‌تنها در روزگار خود او که در قرن‌ها پس‌از او نیز قابل پیگیری است.

«ابن رشد اندلسی»، مفسر نامدار فلسفۀ ارسطو بود که تأثیری شگرف بر تفکر غربی داشت و علاقه به اندیشه‌های کلاسیک یونان را احیاء کرده و شکل‌دهنده دین و پزشکی بود.

یافته‌های نیبور تنها به باستان‌شناسی محدود نمی‌شود. سفرنامه او اطلاعات ارزشمندی درباره اوضاع اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، نظامی و حتی پوشش و آرایش مردم ایران در عصر کریم‌خان زند ارائه می‌دهد. به همین دلیل، مطالعه تاریخ اجتماعی ایران در این دوره، بدون مراجعه به سفرنامه نیبور، ناقص خواهد بود.

از لودویگ فان بتهوون تا ریشارد واگنر، بسیاری از آهنگسازان قرن نوزدهم از جنبش‌های فلسفی آلمان الهام گرفتند، از جمله رمانتیسم، ایده‌آلیسم، بدبینی و نیست‌انگاری.

کارل یونگ می‌گوید پیام‌های زیادی در ضمیر ناخودآگاه ما پنهان هستند که درک و کشف آن‌ها می‌تواند تاثیری دگرگون‌کننده بر زندگی ما داشته باشد. این پیام‌ها به شکل احساسات، نمادها و رویاها ظاهر می‌شوند و نشان می‌دهند یک فرد به چه فکر می‌کند و چه آرزویی دارد.

اولاسف برخلاف بسیاری دیگر از نویسندگان فلسفه عمومی، به دنبال «ساده‌سازی» فلسفه نیست، بلکه می‌خواهد نشان دهد که فلسفه از اساس گفت‌وگو میان انسان‌ها و نه خطابه‌ای از سوی دانای کل است. وی با الهام از پروژه‌ای شهری در بروکلین، گفت‌وگوهایی را گرد آورده که در آنها شهروندان عادی از او پرسش‌هایی درباره عشق، خدا، اخلاق، مرگ، عدالت، و حتی سگ‌ها می‌پرسند.

این درس‌های به‌دست‌آمده با رنج و تلاش درباره‌ی تشخیص درست از نادرست، به پی‌ریزی دانش علمی مدرن کمک کرده‌اند و همچنان می‌توانند یاری‌مان دهند تا در جهانی راهمان را بیابیم که حقیقت در آن به اندازه‌ی دوران یونان و روم باستان لغزنده است.

«ممنتو موری» و همتای کمترشناخته‌شده‌ی آن «ممنتو ویوره»، تاریخچه‌ای طولانی دارند. این مفاهیم که با فیلسوفان رواقی آغاز شدند و به نقاشی‌های وانیتاس در عصر طلایی هلند رسیدند، هم هشدار می‌دهند همه چیز پایان می‌یابد و فاسد می‌شود و هم یادآوری می‌کنند که قدر لحظات زندگی را بدانیم.

آیا می‌دانستید که می‌توانید با ناخودآگاه خود گفت‌وگو کنید؟ کارل یونگ راهنمای گام‌به‌گام برای ممکن ساختن این کار را ارائه کرده است.

سقراط بر این باور بود که روح انسان فناپذیر نیست؛ بلکه پس از مرگ جسم باقی می‌ماند و به سبب سرشت جاودانه و تغییرناپذیرش، به جهان ایدئال تعلق دارد.

شاید وقت‌هایی که چیزی می‌شکند، تازه می‌شود آن را شناخت و ترمیم کرد. شاید اگر بتوانیم با اشیای شکسته چنین برخوردی داشته باشیم، بتوانیم با نقشه‌های نافرجام، خاطرات ناقص یا تصوراتی که از خودمان داریم هم چنین کنیم. گاهی چیزهای شکسته از نسخۀ سالمشان بهترند. گاهی از دل حادثه‌ای بد خیری پنهان بیرون می‌آید.

چگونه دیوژن سینوپی، از «تن‌آسایی» به‌عنوان اقدامی مهم برای آزادی بهره برد و چرا فلسفه‌ی او امروز در دنیای پرشتاب ما بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.

سقراط و کنفوسیوس به ترتیب بنیان‌گذاران فلسفه غرب و فلسفه شرق آسیا محسوب می‌شوند؛ اندیشمندانی که با وجود فاصلۀ مکانی بسیار زیاد، از جهت آموزه‌هایشان شباهت‌های فراوانی با یکدیگر دارد.