.png "عصر ایران")
۲۳ بهمن ۱۴۰۴
به روز شده در: ۲۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۶:۵۰
ویدئوی دیدنی از فرود هواپیما در هوای بارانی شیراز 
درس هجدهم
واژهخانۀ عصر ایران
"حاکمیت" ؛ عالیترین اقتدار در دولت
در نظامهای دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفتهاند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی از آن مردم است.
عصر ایران - حاکمیت (sovereignty) در نظریۀ حقوقی و سیاسی کلاسیک به معنای عالیترین اقتدار در دولت است که ممکن است در یک فرد (پادشاه مطلقه) و یا در مجمعی از افراد (مثلا پارلمان) تجلی یابد.
در نظریۀ کلاسیک شخص واجد حاکمیت برتر از قانون و خود منشأ قانون تلقی میشد. پارلمان نیز در دولت مدرن منشأ قانون است. پس حاکم کسی یا نهادی است که بالاتر از حکم او حکمی نباشد. قانون حکمِ شخص یا نهاد واجد حاکمیت است.
از این رو در نظامهای دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفتهاند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی که بر شیوۀ اِعمال حاکمیت حقوقی نظارت دارد، از آن مردم است. و این یعنی، حاکمیت در دست مردم است.
ساختمان رایشتاگ در برلین محل مجلس فدرال آلمان به گونه ای ساخته شده است که مردم از بالای گنبد شیشه ای، بتوانند نمایندگان را ببینند؛ یک معماری سمبلیک برای نشان دادن حاکمیت مردم.
چنین انتقادی برای جلوگیری از مطلقه شدن حاکمیت حقوقی مطرح شده است اما حاکمیت حقوقی پارلمان لزوما مطلقه نمیشود؛ چراکه در قوانین اساسی امروز با توجه به نهادهای مربوط به تفکیک و نظارت قوای حکومتی، به هیچ یک از قوای سهگانه حاکمیت حقوقی مطلق اعطا نشده است.
در واقع در نظام دموکراتیک، حاکمیت تقسیم شده است و در اصل، حاکمیت در قانون اساسی نهفته است.
مفهوم حاکمیت در حوزۀ حقوق بینالملل نیز به کار میرود و منظور از آن، آزادی سیاسی و حقوقی هر دولت از کنترل و مداخلۀ خارجی است.
به این معنا، دولت به عنوان شخصیت حقوقی واحد و یکپارچه، دارای حاکمیت است؛ فارغ از اینکه حاکمیت داخلی آن به موجب قانون اساسی و اصل تفکیک قوا، تقسیم شده باشد یا نه.
________________________
در "واژهخانۀ عصر ایران" ، کلمات و اصطلاحات سیاسی را به زبانی ساده و علمی توضیح می دهیم.
اگر می خواهید معنای واژه ای را توضیح دهیم، زیر همین مطلب برایمان بنویسید.
لینک کوتاه: کپی لینک
مسکو: دور جدید مذاکرات اوکراین بهزودی برگزار میشود نقشه های رؤیت هلال ماه رمضان ۱۴۰۴ چه می گویند؟ آسیب به حدود ۹۰ درصد مدارس نوار غزه در جریان جنگ وزیر ارتباطات: اینترنت هنوز به وضعیت پایدار بازنگشته است استاد زلزلهشناسی: تهران پرریسکترین نقطه ایران از نظر زلزله است کاهش قیمت برنج خارجی در بازار/توزیع روغن افزایش یافت آمادگی بدنی مایک والتز سفیر دائمی آمریکا در سازمان ملل! (فیلم) برخورد ناو جنگی آمریکا با کشتی تدارکاتی نیروی دریایی در کارائیب تکلیف افزایش حقوق کارگران کی مشخص می شود؟ عکس پروفایلتان در فیسبوک را متحرک کنید! برخورد بالیوودی هندیها با شبکههای اجتماعی/ آغاز عملیات جوانسازی انسان در آمریکا/ تلگرام زیر فشار روسیه زورگیری از رانندگان و مسافران/ اگر ساکن شهری ری هستید حتما این ماجرا را بخوانید بیانیه سفارت آمریکا در بغداد علیه ایران موثرترین روش غیر دارویی درمان افسردگی کشف شد افزایش بیسابقه تقاضای جهانی برق ؛ علت چیست ؟