از "حسینیه ارشاد" تا "گشت ارشاد"

عصر ایران؛ روح الله صالحی- نسخه‌ای نانوشته در تمام بگو‌مگو‌های داخلی وجود دارد که بدون حل مسأله ، ما را حواله می‌دهد به اتفاق بعدی و سر آخر دست خالی برمی‌گردیم و نمی‌دانیم حق با کیست زیرا آن که از حق با عصبانیت دفاع می‌کند بازنده است چون خشم حق را وارونه می‌نمایاند.

در این چند روز دو بار واژه «ارشاد» مسأله ساز شد. یک بار بازداشت رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی مشهد به خاطر اتفاقات پیرامون مجوزی که برای مراسم قرعه کشی برج سلمان صادر کرده بود و بار دوم کلیپ دعوای یک دختر با مأمور گشت ارشاد که سر از صفحۀ نخست روزنامه های جهان هم درآورد.

همان نسخۀ نانوشته و نقش افراد را که مرور می‌کنیم می‌بینیم از مقامات اداری و سیاسی تا سلبریتی ها دور موضوع را گرفتند . فشار تا جایی بر این اتفاق وارد شد که گفتند دستور داده بودیم هرجا مقاومتی صورت گرفت طرف را رها کنند. اما قرار بر این باشد همه مقاومت خواهند کرد که پای‌شان به آن جا که می‌ترسند باز نشود.

بعد از فرو‌کش انتقاد‌های منتقدین جدی گشت ارشاد، به یک باره نسخه جدید رو شد که گفتند کل ماجرا یک نقشه بوده است و دوربین روی لباس همدست دختر چه کار می کرد؟ بعد پای دختر مانتو سفید را وسط کشیدند که هیچ کس نفهمید قضیه چه بود و سر نخ را احتمال باید داد که به خارج از کشور برسانند تا همه به خاطر منافع ملی پا پس بکشند و قائله ختم به خیر شود.

بیشتر از آن که رنج شکستن حرمت یک زن ایرانی مد نظر باشد بیشتر نوع نگاه افراد به جریان حجاب و گشت ارشاد برمی گردد و انگار صرفا یک قربانی لازم بود تا بساط خشم از استمرار گشت ارشاد تخلیه شود.

در فرهنگ لغت دهخدا، ارشاد ، راه راست نمودن . و راه به حق نمودن، رهنمونی ، راهنمائی،رهنمائی و هدایت آمده است و نشان می دهد چه قدر بار انسانی و اخلاقی این واژه پر رنگ است اما گشت در فرهنگ لغت معین معنای محو و جست و جو و تفحص می دهد . بر این پایه در واقع گشت ارشاد تفحصی برای پیدا کردن افرادی است که پوشش شان با عرف و شرع مغایرت دارد و راهنمایی به سمت خوبی ها و امروزه به دلیل قوه قهریه این گشت معنای محو راه راست نمودن می دهد چرا که با خشم هیچ اصلاحی اتفاق نمی افتد چه بسا باعث ریزش و لجبازی بیشتر شود .

این که ماجرای اخیر نقشه بوده یا چنگ به صورت مأمور قانون کشیده شده و انگشتی شکسته شده یا حیثیت دختر جوان ایرانی توسط یک هم جنس و هم وطن خدشه دار شده مقوله ای جداست اما بحث بر سر روش و مسلکی است که عنوان این اقدامات پیش پای ما می گذارد.

این که گشت ارشاد با ماهیتی هدایت کننده بیشتر جنبه رعب و وحشت پیدا کرده که با تعریف اولیه و برآمده از معنای نامش مغایرت دارد. به خاطر پوشش بخش عمده ای نسلی را که متفاوت از نسل پیشین فکر می کنند خوراک فکری و موسیقی و فیلم و تغذیه و...متفاوت است نمی توان با ابزاری از جنس دهه شصت کنترل کرد که اتفاقا در مقابل داعش و طالبان آن ها را تراسانده اند که اگر امنیت مردان جان بر کف نباشد این هتک حرمت ها حتمی است اما اکنون کسی نمی پرسد عنوان این نوع تنش چیست؟

آن چه در عبور از واژه ارشاد در مشهد و تهران بر جای گذاشت احساسات منفی شدید در هر دو گروه است یکی تعصب دینی اش را در معرض بازی دهه هفتادی ها و... می بیند و دیگر خشمی که نمی گذارد شبیه دنیایی که با آن فکر درونش زندگی کند.

سعدی در باب چهارم می آورد: ناخوش آوازی به بانگ بلند قرآن همی‌خواند. صاحب دلی برو بگذشت. گفت ترا مشاهره چندست؟ گفت: هیچ گفت: پس این زحمت خود چندین چرا همی‌دهی؟ گفت: از بهر خدای می‌خوانم. گفت از بهر خدا مخوان.
گر تو قرآن بدین نمط خوانی/ببری رونق مسلمانی

در بعد فرهنگی پیروزی انقلاب اسلامی ایران، بدون شک یادآور عنوان حسینیه ارشاد است. نامی درخشان که نقش پر رنگی در مسیر بخشی به جوان های انقلابی مسلمان و یا نمادی چون دکتر علی شریعتی ایفا کرد و تغییر نام وزارت جهانگردی و اطلاعات به معنی اطلاع رسانی هم به خاطر تعلق خاطر وزیر وقت - مرحوم ناصر میناچی- به حسینیه ارشاد بود و وزارت ارشاد ملی پا گرفت و بعد شد وزارت ارشاد اسلامی. اما این ارشادها هیچ نسبتی با گشت ارشاد نداشتند و حالا انگار پس از 40 سال از حسینیه ارشاد رسیده ای به گشت ارشاد و از علی شریعتی به ...

از سوی دیگر هنوز تعریفی از پوشش عرفی که بگیر و ببند نداشته باشد ارائه نشده و کافی است سری به مراکز عرضه مانتو بزنید تا ببینید آن ها با سلیقه جوان‌ها نان در می‌آورند و با بخش‌نامه‌ها کاری ندارند.

هنوز نمی‌دانیم بین آن‌چه که جوان‌ها می‌اندیشند با آن‌چه در مدیریت فرهنگی وجود دارد فاصله است و هیچ‌گاه نخواسته‌اند بشنوند و ببینند. مدیریت فرهنگی هم بخواهد دیگرانی که چندان هم اهل فرهنگ نیستند نمی‌خواهند.

راهکار جدید دانشمند ایرانی، دیتاسنترهای هوش مصنوعی را خنک نگه می‌دارد

تماشاخانه

موج برکناری زنان متخصص در میراث فرهنگی ایران / غیر متخصصین همچنان بر صندلی قدرت نشسته‌اند

ببینید آتش‌سوزی‌های صنعتی و تجاری در ایران / طی یک ماه بیش از ۳ آتش‌سوزی / نشت گاز ، سهل‌انگاری یا عمدی؟

فیلم های دیگر