تفکر سیستمی در کسب و کار و مدیریت: اصول و روش‌ها/ راه جدید اندیشیدن چگونه است؟

عصر ایران؛ جواد لگزیان - در دنیای نامطمئن، بی‌ثبات و به‌هم‌پیوسته امروز برای تصمیم‌گیری درباره زندگی، خانواده و کسب‌وکار، نیازمند روشی جدید برای اندیشیدن هستیم. کتاب «تفکر سیستمی در کسب‌وکار و مدیریت؛ اصول و روش‌ها» راهی بهتر برای دیدن هستی، برقراری ارتباط و کار مؤثرتر ارائه می‌ کند و به افراد توانایی نگاه کلی‌تر به گیتی، دیدن چیزهایی که قبلاً قابل‌مشاهده نبودند، پرسیدن سوالات بیشتر قبل از هرگونه نتیجه‌گیری و درک بهتر  کسب‌وکار و مدیریت را می‌ دهد.

کتاب «تفکر سیستمی در کسب‌وکار و مدیریت؛ اصول و روش‌ها»  تاکید دارد توجه به ارتباطات متقابل پدیده‌ها بسیار مهم است زیرا تلاش برای ایجاد تغییر در یک سیستم ممکن است پیامدهایی ناخواسته در سیستم‌های دیگر داشته باشد. مانند تلاش برای کنترل پشه‌های ناقل بیماری مالاریا با آفت‌کش ددت در بورنئو، که منجر به عواقبی ناخواسته مانند فروریختن پشت‌بام‌ها، تخریب انبارهای غله و شیوع طاعون گردید.

تفکر سیستمی به افراد کمک می‌ کند که این پیچیدگی را تا حدی درک و چنین پیامدهایی را پیش‌بینی کنند، زیرا آن‌ها می‌ آموزند که به مشکلات به عنوان بخشی از یک سیستم بزرگ‌تر نگاه کنند و چگونگی اثرگذاری بخش‌های مختلف سیستم بزرگ‌تر را بررسی نمایند. زمانی‌که فردی متوجه چگونگی ارتباطات درونی و بیرونی یک سیستم شود، می‌تواند با اِعمال مداخلات کنترل‌شده برای تغییر سیستم تلاش کند. همچنین می‌تواند پیش‌بینی کند که چنین مداخلاتی چگونه روی سیستم اثر می‌ گذارد.

این کتاب در چهار بخش و یازده فصل تنظیم شده است. در مقدمه، نمایی کلی از آن‌چه در کتاب به آن پرداخته می‌ شود، خاستگاه و توسعه تفکر سیستمی و این که کتاب حاضر برای چه کسانی مفید است و چگونه می‌توان از آن بهترین بهره را برد، ارائه شده است. 

بخش اول کتاب بر مبانی تفکر سیستمی تمرکز دارد. در فصل دوم، مفهوم یک سیستم بیان‌ گردیده، به سوال سیستم چیست، پاسخ داده شده و برخی از مفاهیم اصلی معرفی گردیده است. در پایان فصل دوم، درباره ارزش تفکر سیستمی بحث شده و مثال‌هایی از این تفکر ارائه شده است. 

در فصل سوم، با بیان و تعریف مفاهیمی پیشرفته‌تر، زمینه درک عمیق‌تری از سیستم‌ها و تفکر سیستمی ایجاد گردیده است. بخش دوم بر مدل‌ها و روش‌ها تمرکز دارد. در فصل چهارم به بررسی برخی از مدل‌ها و چارچوب‌های رایج در تفکر سیستمی پرداخته خواهد شد. 

در فصل‌های پنجم و ششم، دو رویکرد متفاوت برای تفکر و مدل‌سازی سیستمی بیان شده است. در فصل پنج تفکر سیستمی سخت به عنوان روشی برای تفکر به‌صورت سیستمی و شیوه‌های مدل‌سازی این نوع از سیستم‌ها ارائه شده است. فصل شش به معرفی تفکر سیستمی نرم پرداخته و روش‌هایی تکمیلی برای درک، مدل‌سازی، تحلیل و بهبود سیستم‌های پیچیده ارائه شده است. 

یکی از روش‌های معرفی‌شده در فصل ششم، نمودارهای علّی‌حلقوی است که در فصل هفتم با جزئیات بیشتری به آن پرداخته خواهد شد. از این نمودارها می‌توان به‌صورت فراگیر برای تدوین استراتژی باز و تصمیم‌گیری گروهی استفاده نمود. در بخش سوم پیچیدگی سیستم‌ها با جزئیات بیشتری بررسی می‌ شود. 

در فصل هشتم برای معرفی پویایی‌شناسی سیستم‌ها که روشی برای مدل‌سازی و درک سیستم‌های پیچیده است، از شبیه‌ساز آب‌وهوای En-ROADS استفاده می‌گردد. این روش، پویایی‌های رفتاری یک سیستم، از جمله پیامدهای ناخواسته تصمیمات و مداخلات را پررنگ می‌ نماید. 

در فصل نهم ماهیت دائم‌التغییر سیستم‌های پیچیده، با کاوش در اهرم‌ها یا نقاط اهرمی، که می‌توانند رفتار کل سیستم را تحت‌تأثیر قرار داده و تغییر دهند، بررسی می‌ شود. در این فصل انواع مختلفی از اهرم‌ها به ویژه اهرم‌های ساختاری، اهرم‌های زمانی، اهرم‌های مفهومی و اهرم‌های مرزی معرفی شده و مثال‌هایی عملی از نحوه استفاده از آن‌ها ارائه می‌ شود. بخش پایانی کتاب به آینده می‌ نگرد و به سیستم‌هایی می‌ پردازد که هنوز وجود ندارند.

فصل دهم با بحث در مورد خلاقیت و نوآوری و موانع تفکر خلاقانه و نوآورانه درباره آینده شروع می‌ شود. سپس بیان می‌ گردد که چرا فکرکردن در مورد آینده‌های جایگزین، مفیدتر از تلاش برای پیش‌بینی آینده است. همچنین خواننده را در تصور سیستم‌‌هایی که هنوز وجود ندارند و ساخت سناریو‌هایی برای آن سیستم‌‌ها یاری می‌ کند. در نهایت، فصل یازدهم خلاصه‌ای از چهار بخش کتاب، درس‌های کلیدی و نکاتی که باید از کتاب آموخته شود، ارائه می‌ نماید.

کتاب «تفکر سیستمی در کسب‌وکار و مدیریت؛ اصول و روش‌ها» نوشته اومیت بیتیچی و اگنسا اسپنلیس با ترجمه دکتر علی سیبویه و مهندس سیدعلی دخیل‌علیان در ۲۶۴ صفحه و با قیمت ۲۶۵۰۰۰ تومان را انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد رهسپار بازار کتاب کرده است.

کاهش ۱۳ درجه‌ای دما و احتمال سیلاب در ۴ استان

بیشتر بخوانید:

تاریخ اندیشیدن به «ماده» در «صورت» و «محتوا»؛ از باستان تا فردا

تفکر سیستمی ؛ از مار کبری تا موش های ویتنامی

نقش حیاتی عواطف در سیاست؛ «دردفاع از پوپولیسم چپ»

نگاهی به رمان «مردی که می خندد» اثر ویکتور هوگو

میترا (آیین و تاریخ) / میترا، ایزد «فئودالیسم» در ایران است

تماشاخانه

موج برکناری زنان متخصص در میراث فرهنگی ایران / غیر متخصصین همچنان بر صندلی قدرت نشسته‌اند

ببینید آتش‌سوزی‌های صنعتی و تجاری در ایران / طی یک ماه بیش از ۳ آتش‌سوزی / نشت گاز ، سهل‌انگاری یا عمدی؟

فیلم های دیگر